Üniversitemizden TBMM’nin Kuruluşu ve Ulusal Egemenlik Konulu Panel

Nis 22

Üniversitemiz Fen Edebiyat Fakültesi tarafından düzenlenen “TBMM’nin Kuruluşu ve Ulusal Egemenlik” konulu panel, Cumhuriyet Konferans Salonu’nda gerçekleştirildi.

23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı kapsamında düzenlenen etkinliğe; Üniversitemiz Fen Edebiyat Fakültesi’nden Tarih Bölümü Başkan Yardımcısı Yrd. Doç. Dr. Sabit Dokuyan, Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. İsmail Yaşayanlar, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Bölümü Okutmanı Dr. Ayşen İçke konuşmacı olarak katıldı.

Programın moderatörlüğünü yapan Yrd. Doç. Dr. Sabit Dokuyan, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’na giden tarihi süreç hakkında bilgiler verdi. Geleneğimizde 26 Meclisin görev yaptığını belirten Yrd. Doç. Dr. Dokuyan, “En önemli meclisimiz, hiç şüphesiz 1920’de kurulan Birinci Meclistir. Bu mecliste her inançtan, her kültürden ve meslekten vekiller görev aldılar. Bu insanları bir araya getiren vatanın kurtarılması amacıydı. Birinci Meclis mebuslarını vatan için yaptıkları hizmetlerden dolayı saygı ve rahmetle anıyorum.” diyerek sözü panelistlere bıraktı.

Panelin ilk konuşmacısı Yrd. Doç. Dr. İsmail Yaşayanlar, Kanuni Esasi ile meclis geleneğimizin başladığını ifade ederek 1908 yılında açılan İkinci Meclis ve 23 Nisan 1920’de açılan Birinci TBMM ile meclis geleneğimizin aralıksız devam ettiğini vurguladı.

Yrd. Doç. Dr. İsmail Yaşayanlar; Mondros Ateşkes Antlaşması sonrası yaşanan işgaller, Anadolu ve İstanbul’un durumu, İstanbul’daki hükümet değişiklikleri, İzmir’in işgali sonrası Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşlarının vatanı kurtarmak için yaptıkları çalışmalar ile Amasya, Erzurum ve Sivas Kongreleri hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu.

Meclisi Mebusan’ın Misak-ı Milli’yi kabul etmesinden sonra İtilaf Devletlerinin; İstanbul’u işgal ettiğini, Meclisi dağıttıklarını ve mebusları sürgüne gönderdiklerini dile getiren Yrd. Doç. Dr. Yaşayanlar,  Mustafa Kemal Atatürk’ün vilayetlere mebusların seçilmesi talimatlarını verdiğini ve 23 Nisan 1920’de 1. TBMM’nin açıldığını sözlerine ekledi.

Panelin diğer konuşmacısı Okt. Dr. Ayşen İçke, “Ulusal Egemenliğin Türk İnkılabındaki Yeri ve Önemi” adlı sunumunda; hakimiyet, iç ve dış egemenlik, ulus, Mustafa Kemal ve arkadaşlarının milli egemenlik hakkındaki düşüncelerine değindi.

1789 Fransız İhtilali ile ulusal egemenlik ilkesinin dünyaya yayıldığını söyleyen Okt. Dr. Ayşen İçke ulusal egemenliğin, mutlak egemenliği ellerinde tutan kral ya da imparatora karşı oluşan halk hareketi veya devrimlerden sonra gerçekleştiğinin altını çizdi.

Milli egemenliğin, Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcında yayımlanan Amasya Genelgesi’ndeki “Ulusun bağımsızlığını yine ulusun azmi ve kararı kurtaracaktır.” maddesiyle ilk kez ortaya konduğuna dikkat çeken İçke,  bu anlayışın Erzurum Kongresi ile perçinleştiğini ve Sivas Kongresi ile alınan kararların kabul edildiğini ifade etti. 23 Nisan 1920’de Ankara’da yeni meclisin ulusal iradeyle açıldığını söyleyen Okt. Dr. Ayşen İçke, 24 Nisan 1920’de milli egemenliğe dayalı hükümetin kabul edildiğini belirterek sunumunu sonlandırdı.

Program, konuşmacılara teşekkür belgelerinin takdim edilmesiyle sona erdi.