Eleştirel Düşünme Farkındalığı Hayat Standardını Yükseltiyor
Üniversitemizin
hayata geçirdiği, kişisel gelişime ve önemli konular hakkında bilgi edinmek
için katılımcılara önemli fırsatlar sunan Açık Ders uygulamasında bu hafta
eleştirel düşünce ele alındı.
Gölyaka
Meslek Yüksekokulu Müdürü Dr. Öğr. Üyesi Nejla Özmen’in moderatörlüğündeki
programda, Üniversitemiz Fen Edebiyat Fakültesi Dekan Yardımcısı ve Felsefe
Bölüm Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Aysun Aydın, “Eleştirel Düşünme Nedir?” başlıklı
sunumunda bilgi ve deneyimlerini paylaştı.
Eleştirel Düşünmeyi
Kendi Düşüncemiz Üzerine Temellendirmeliyiz
Sokrates’in
“Sorgulanmamış yaşam yaşamaya değer değildir.” sözüyle sunumuna başlayan Dr.
Öğr. Üyesi Aysun Aydın, eleştirel düşünmenin başkalarının fikirleri ya da
düşünceleri üzerine değil kendi düşüncemiz üzerinde düşünme temelli olduğunu
vurguladı. Gün boyu karşılaşılan olaylara yönelik sergilenen davranışların
nedenlerinin düşünülmesinin, eleştirel bir düşünce olduğu bilgisini veren Dr.
Öğr. Üyesi Aydın, eleştirel düşünme becerilerinin gelişmesi, düşünme süreçleri
üzerinde bir bilinç ve farkındalık oluşturacağını dile getirdi.
Eleştirel
düşünmeyi, “Bir inanç ve eylem rehberi olarak; gözlem, deneyim, düşünce,
muhakeme ya da iletişim ile toplanan veya oluşturulan bilginin etkin ve ustaca
kavramsallaştırılması, analiz edilmesi, sentezlenmesi veya değerlendirilmesinin
entelektüel olarak düzenlendiği bir süreçtir.” şeklinde tanımlayan Aydın;
biyolojik, psikolojik, nörolojik, toplumsal, kültürel ve çevresel faktörler,
alışkanlıklar, gündelik yaşam pratikleri, aile, okul, iş, mahalle, sosyal
gruplar, kişisel deneyimler ve geçmiş deneyimlerin eleştirel düşünme sürecine
etki ettiğini söyledi.
Nasıl Düşünüyorsak
Öyle Yaşarız
Düşünme
biçiminin insan üzerindeki etkisine vurgu yapan ve “nasıl düşünürsek öyle
yaşarız” diyen Dr. Öğr. Üyesi Aydın, eleştirel düşünmede; tarafsızlık, empati,
ön yargılardan kurtulmak, özerklik, güncel ve bilimsel olabilme, ahlaki
sonuçlar gibi etkenlerin önemli olduğunun altını çizdi.
Kişilerin
ait olduğu toplumun geleneklerinden gelen tabulaşmış bilgilerin, bazı
kimliklere ya da gruplara sahip olmasının eleştirel düşünme içerisinde yer alan
akıl yürütmelerde yanlış yorumlara neden olabileceğini vurgulayan Dr. Öğr.
Üyesi Aydın, bu tür akıl yürütmeleri de safsata olarak açıkladı.
Dünyayı kendi amaçlarına hizmet eden bir yer olarak görme ya da başkalarının hak ve ihtiyaçları pahasına kendini iyi hissettirecek şeyleri arama eğilimi, inançlarını sürdürme arzusu gibi eğilimlerin rasyonel düşünmenin önüne geçtiği bilgisini veren Dr. Öğr. Üyesi Aysun Aydın, sosyalleşme adına bir gruba dahil olma isteği, cinsiyetçilik, ırkçılık, fanatizm ve türcülük gibi düşüncelerin de rasyonel bir eleştirinin önüne geçtiğini söyledi.